مقاله پژوهشی
1. تأملی بر جامعه مدنی مطلوب مبتنی بر عدالت اجتماعی از منظر نهج البلاغه

مریم براهویی جهانشاهی؛ منصور امیرزاده جیرکلی؛ رضا حق پناه

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  سیره، روش و منش و رفتار بزرگمردی چون امیرمؤمنان (علیه السلام) در بسیاری از جنبه‌‌ها و ابعاد، الگوی فرازمانی و فرامکانی برای ایجاد جامعه مدنی مطلوب است. جامعه مدنی، حوزه و واسطه و عرصه ایی است برای تنظیم و تسهیل رابطه میان دولت و جامعه که از سوی شهروندان یک جامعه ایجاد می‌‌شود. عدالت اجتماعی یک مفهوم ارزشی است که براساس قضاوتها و معیارهای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. جایگاه سهله و سمحه در ازدواج و نقش نظام اسلامی در این مورد

علیرضا عسگری؛ سید حسن عابدیان؛ نرگس آریان نژاد

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  مساله پژوهش: دین مبین اسلام، هدف خود را تقرب بندگان به سمت خدا دانسته و در احکام ارائه‌شده، مقدوربودن رعایت آن برای بندگان را سفارش کرده که اصطلاحاً به قواعد تسامح و تساهل معروف هستند. در این پژوهش، کاربرد این قواعد در امر مقدس ازدواج بررسی گردیده است. هدف پژوهش: هدف این پژوهش بررسی کاربرد قواعد نساهل و تسامح در مسئله ازدواج با بررسی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
3. بررسی سن بلوغ و مفهوم آن از منظر فقه امامیه

محمد نوری؛ حسین احمری؛ سیدمحسن رزمی؛ حسین احمری

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  «بلوغ»، پل ارتباطی گذر از دوران کودکی به مرحله حاکمیت عقل است.بلوغ پدیده ای است که انسان را از دوران شیرین کودکی به حاکمیت عقل و منطق می رساند. این مقاله با رویکرد فقهی و اصولی به بیان نشانه ها و مفهوم بلوغ می پردازد. ابتدا آیات مربوط به بلوغ را بررسی نموده و به این نتیجه می رسد که ، در قرآن کریم هیچ اشاره اثباتی و سلبی به سن خاصی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. خطاناپذیر بودن معرفت حسی نزد ملاصدرا و علامه طباطبایی

ابراهیم آرش؛ محسن فهیم؛ مجتبی جعفری اشکاوندی؛ علیرضا فهیم

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  در این تحقیق با بررسی نگرش ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره معرفت حسی مبانی و لوازم نظریه دو فیلسوف و نتایج آنها در خطاناپذیر بودن معرفت حسی بررسی شده است. ملاصدرا در نظریه معرفت حسی، نظریه قیام صدوری را مطرح که مطابق با نظریه حرکت جوهری است و بنابراین متفاوت با نظر معرفت از طریق تجرید ادراک حسی بسوی معرفت عقلانی بوده است، ملاصدرا این ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. تطبیق دیدگاه فقه امامیه و مذاهب اربعه در مورد تشریح جسد

علیرضا عسگری؛ محمد مهدی حبیبی؛ سید محمدمهدی احمدی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  مسئله پژوهش: آموزش باکیفیت به دانشجویان پزشکی، نیازمند تشریح علوم بر روی جسد است. از آنجا که دین مبین اسلام برای جسد احترام قائل شده و لزوم دفن آن بلافاصله پس از مرگ سفارش شده است، این پژوهش درصدد بررسی حکم تشریح جسد در مذاهب اربعه اسلامی می باشد. هدف پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی فقهی وضعیت تشریح جسد در فقه امامیه و تطبیق آن با مذاهب ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. بررسی فقهی و حقوقی لعان و نقش آن در تسهیل روند جدایی زوجین

مهناز عسگری غنچه؛ محمد صادقی؛ سید مهدی میرداداشی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  هدف پژوهش حاضر مطالعه چیستی لعان که از احکام فقه اسلامی و در باب طلاق از آن بحث شده، می‌باشد. این سؤال مطرح می‌شود که آیا اجرای لعان نیز همانند طلاق تشریفات ویژه‌ای دارد و به چه صورت می‌توان از ظرفیت‌های لعان برای تسهیل جدایی زوجین استفاده کرد.آنچه به عنوان نتیجه مطرح شده آن است که آشناکردن افراد جامعه با حکم لعان در مواردی که مردانى ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. بررسی فقهی و حقوقی اثر احیاء در اراضی ملی

عباس فدایی مقدم؛ محمد عالم زاده؛ جواد نیک نژاد

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  احیاء اراضی به منظور مالکیت بر اساس قاعده «من احیی أرضاً فهی له» و«أیّما قوم أحیوا شیئاً من الأرض وعمّروها فهم أحق بها وهی له» از قدیم الایام مورد توجه فقها بوده و در قانون مدنی نیز در مواد 140و 145 احیاء اراضی با رعایت قوانین مربوط از جمله اسباب تملک شمرده شده است. برابر ماده 1 قانون ملی شدن جنگل‌ها و مراتع کلیه عرصه و اعیان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
8. احکام و آداب تعلیم و تعلم در حیطه فرایند یاددهی‌– یادگیری

عباسعلی حیدری؛ عیسی بهرامی؛ محمود قیوم زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  چکیدههدف پژوهش:شناسایی و طبقه‌بندی احکام و آداب تعلیم و تعلم در حیطه فرایند یاددهی-یادگیری.روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ جمع‌آوری داده‌ها کیفی-اسنادی یا کتابخانه‌ای بوده است. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها توصیفی تحلیلی محسوب می‌شود.مسئله اصلی پژوهش:احکام و آداب تعلیم و تعلم در حیطه فرایند داددهی-یادگیری ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
9. تبیین فقهی مضمون آیه سوم سوره نساء و بررسی اختلاف نظر در تاریخ گذاری دقیق آن

ریحانه امام جمعه؛ جعفر نکونام؛ مهرداد عباسی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  کتاب آسمانی قرآن از دیرباز موردتوجه اندیشمندان بوده است، یکی از موضوعات موردتوجه اندیشمندان،تشخیص زمان نزول تقریبی آیات وسور قرآن و همچنین مضمون آنها می باشد.. در آیات سوره نساء، حفظ اموال یتیمان، ازدواج با زنان بی شوهر و سرپرستی اموال یتیمان ازمصادیق تقوامعرفی می‌شود و اختلاف نظرهایی درباره تفاسیر و تاریخ دقیق نزول آیات وجود دارد ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
10. امکان سنجی استفاده از منابع مالی اسلامی برای پیشگیری و درمان کرونا با تأکید بر وقف

محمدمهدی مریدی؛ فخرالله ملایی کندلوس؛ حامد رستمی نجف آبادی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  هدف پژوهش حاضر تبیین امکان سنجی استفاده از منابع مالی حکومت اسلامی برای پیشگیری و مقابله با کرونا به ویژه موقوفات با استفاده از ادله احکام اسلامی است. روش پژوهش توصیفی – تحلیلی است. ما در این مقاله به این سوال پرداختیم که استفاده از منابع مالی اسلامی به ویژه وقف برای پیشگیری و مقابله با کرونا از نظر فقه امامیه چه حکمی دارد؟ در زمان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
11. استناد به قرآن در روایات و تطبیق فقه و حقوق در احکام اسلام

حسن احمدی؛ حسین صابری؛ سید محمود میرنوربخش؛ سید محسن جلالی شهری؛ حسن احمدی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  چکیدههدف پژوهش حاضر بررسی استناد به قرآن در روایات و تطبیق فقه و حقوق دراحکام اسلام می باشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری به صورت کتابخانه ای خواهد بود منظور از روایات استنادی، آن دسته روایاتی است که معصومین علیهم‌السلام در حین بیان مطلب یا بحث و یا در پاسخ به سؤالی از مسائل مختلف به قرآن استناد نموده و شاهد و دلیلی بر مطلب ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
12. بررسی تطبیقی تعارض اصل و ظاهر در فقه امامیه و فقه عامه

مهدی آبدار اصفهانی؛ احسان علی اکبری؛ محمد علی حیدری

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  هدف پژوهش حاضر، بازکاوی دیدگاه فقهای شیعه و اهل سنت در پاسخ به این پرسش است که در تعارض اصل و ظاهر در مذاهب اسلامی، ظاهر مقدّم است یا اصل؟ روش پژوهش توصیفی بوده و نتایج نشان داد که بیشتر فقها بر این باورند که اصل، مقدّم می‌شود ولی عده‌ای از بزرگان مذاهب، بنابر نظریه‎ی انسداد، ظاهر(به معنای ظاهر احوال) را مقدّم می‌دارند. در نوشتار ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
13. تبیین و تحلیل فقهی معانی تاویل در قرآن

محمدحسین زائری؛ جعفر نکونام؛ مهرداد عباسی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  آیه هفتم سوره آل عمران موضوع تاویل آیات متشابه را مطرح کرده است. این آیه مورد توجه مفسران از فرق گوناگون اسلامی قرارگرفته و هرکدام از مفسران براساس مذهب فقهی و مکتب کلامی خودشان تفسیری از این آیه ارائه داده اند. این تفاوت و تناقض در تفاسیر مربوط به تعیین مصداق این آیه است. یکی از اشکالات این تفاسیر این است که مفسران به معنای خاص این واژه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
14. تبیین فقهی و حقوقی حق زوج بر طلاق و قابلیت اسقاط آن

فخرآفاق حمیدی؛ سید احمد علی هاشمی؛ حسین ناصری مقدم

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  هدف پژوهش حاضر بررسی فقهی و حقوقی حق زوج بر طلاق و قابلیت اسقاط آن است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که یکی از موضوعات حوزه خانواده، مسئله طلاق می باشد. اسلام با تدبیری که در امر طلاق اندیشیده سعی در کاهش آن داشته است و همواره به دنبال تحکیم نظام خانواده بوده است، با این وجود در برخی شرایط متارکه وجدایی زوجین از یکدیگر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
15. بررسی فقهی و حقوقی لایحه قانون جامع داوری و قانون نمونه آنسیترال

مجید پناهبر؛ منصور عطاشنه؛ علیرضا رجب زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  هدف پژوهش حاضر بررسی فقهی و حقوقی لایحه قانون جامع داوری و قانون نمونه آنسیترال می باشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری به صورت کتابخانه ای خواهد بود. قانون داوری تجاری بین المللی ایران بیگمان تحولی مهم و گامی به پیش در روند قانونگذاری در مورد داوری در کشور ما بشمار می‌رود و در کنار مقررات قانون آیین دادرسی مدنی، نظام داوری ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
16. مبانی فقهی قاعدة عدم جواز رجوع از حکم قضایی

حمدالله سلیمانی ساردو؛ میثم تارم؛ روح الله افضلی گروه

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  اصولا هر قاعدة فقهی باید بر پایة شرعی استوار باشد و قاعدة فقهی عدم جواز رجوع از حکم قضایی نیز بر طبق دیدگاه فقهای سلف و خلف از مبانی فقهی برخوردار می‌باشد. این قاعده در حقوق تحت عنوان فراغ دادرس است که حسب آن هرگاه قاضی با صدور حکم از قضا فراغت حاصل نمود، دیگر حق رجوع و عدول از حکم صادره را نداشته و معنا و مفهوم قاعده عدم جواز رجوع از ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
17. واکاوی دیدگاه فقهی « استحباب منع خروج زن از منزل توسط شوهر »

علیرضا عسگری (نویسنده مسوول)؛ راضیه یعقوبی گلوردی؛ فرج الله هدایت نیا

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  یکی از دیدگاههای مشهور فقهی، در مورد خروج زنان از منزل ، «استحباب منع خروج زن از منزل توسط شوهر می باشد»، در این پژوهش ، با توجه به مقتضیات زندگی در عصر جدید، با روشی توصیفی – تحلیلی، مبانی این دیدگاه، مورد واکاوی قرار گرفته است. از جمله نتایج به دست آمده در این تحقیق این است که استنباط وجوب در خانه ماندن از آیات و روایات مورد ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
18. آزادی شهروندان در اینترنت از دیدگاه فقه و حقوق اسلامی

رضا ایازی؛ حسین شریفی طراز کوهی؛ بتول پاکزاد

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  مسئله: مدعیان حقوق بشر، به آزادی مطلق در همه زمینه‌ها من‌جمله «آزادی بیان» تأکید داشته و این در حالی است که امروزه ابزارهای بیان به نسبت گذشته بسیار گسترده‌تر شده و اینترنت مهم‌ترین آن می‌باشد. هدف: این پژوهش باهدف بررسی میزان آزادی شهروندان در ابراز عقاید خود در اینترنت از دیدگاه فقه و حقوق اسلامی انجام‌شده است. روش‌شناسی: ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
19. مبانی فقهی حقوقی جبران خسارت منافع ممکن‌الحصول و محرومیت حقوق اجتماعی

فاضل فاضلی داود؛ عباسعلی حیدری؛ محمود قیوم زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  جبران منافع ممکن‌الحصول و محرومیت حقوق اجتماعی به‌ عنوان واقعیت جدید همواره مورد توجه ویژه فقها و صاحب‌نظران بوده است. از این رو هدف در این تحقیق بررسی مبانی فقهی حقوقی جبران خسارت منافع ممکن‌الحصول و محرومیت حقوق اجتماعی است که مهمترین سوال این است آیا منافع ممکن‌الحصول قابلیت مطالبه را دارد؟ آیا افراد جامعه آزادند که از تمامی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
20. تحلیل ماهیت صکوک انتظاری در فقه؛ چالش‌ها و ناکارامدی‌های آن

منوچهر غفوری؛ محمد صادقی؛ علیرضا رجب زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف تحلیل ماهیت صکوک انتظاری در فقه اسلامی؛ چالش‌ها و ناکارآمدی‌های آن انجام شده است. در ‌این پژوهش، روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای می‌باشد. نتایج پژوهش نشان داد از آنجا که اوراق قرضه مبتنی بر قرض با بهره است، از دیدگاه اسلام ربا محسوب شده و حرام است؛ لذا در کشورهای اسلامی‌نمی‌توان از‌این ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
21. تبیین وتطبیق فقهی و حقوقی داوری دراسلام با داوری در غرب بویژه فرانسه

منصور صفری مقدم

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  داوری یکی از روشهایی است که هم در حقوق‌اسلام و هم در حقوق غرب ، با در نظر گرفتن اصول صحیح مدون داوری مورد توجه قرار گرفته است ومشروعیت نهاد داوری هم مبتنی بر فقه اسلام و هم مبتنی بر حقوق مدرن می‌باشد. لذا در این مقاله باتوجه به اهمیت و جایگاه نهاد داوری در حقوق اسلام و حقوق غرب با استفاده از روش تحلیلی - توصیفی می باشد ، هدف ازاین پژوهش ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
22. واکاوی فقهی - حقوقی اجهاض حمل ناشی از تجاوز به عنف با تکیه بر دیدگاه فریقین

فریبا حکمت؛ محمود قیوم زاده؛ عباسعلی حیدری

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  مسئله پژوهش: یکی از موارد مهم جواز اجهاض حمل، اجهاض ناشی از تجاوز به عنف است. اجهاض درمانی زمانی است که ادامه‌ی حاملگی برای مادر خطرناک باشد و اجهاض حمل غیردرمانی یا جنبه‌ی مجرمانه دارد یا غیرمجرمانه. قانون‌گذار تفکیکی قائل نشده و همه‌ی موارد اجهاض غیردرمانی را جنایی تلقی نموده است. روش شناسی: روش پژوهش به صورت تحلیلی-توصیفی می‌باشد. ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
23. عزتِ دینی بر مبنای لزوم تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت

محمدعلی معیل؛ مهدی فلاح؛ محمود قیوم زاده؛ عباسعلی حیدری

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1400

چکیده
  «عزت» که مطلوب، فطری و نیاز همه انسان‌ها و جوامع است، در اسلام مورد تأکید ویژه قرار گرفته است. بر مبنای درک مشترک از عزت به عنوان مفهومی در مقابل ذلت، در این پژوهش نگرشِ دینی نسبت به حقیقتِ عزت و راه‌های کسب، حفظ و توسعة آن با دیدگاه محرومان از معارف وحیانی مقایسه گردیده است. دین کامل و تمدن‌ساز اسلام در مجموعه دستوراتش تحت عنوان ...  بیشتر