نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، فقه و حقوق، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

2 استادیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

3 استادیار، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی مبانی فقهی قاعدة عدم جواز رجوع از حکم قضایی است. روش پژوهش توصیفی – تحلیلی بوده و نتایج حاکی از آن است که قاعدة عدم جواز رجوع از حکم قضایی در فقه اسلامی هم وجود داشته، لکن تاکنون مبادرت به قاعده‌سازی در این خصوص نشده ‌است و با تفحّص در مسائل فقه اسلامی تنها موضوعی که قابل انطباق با این قاعده رومی می‌باشد، قاعدة عدم جواز رجوع از حکم قضایی است که به موجب آن هرگاه قاضی شرع و یا قاضی مجتهد اعم از مطلق و یا متجزی و یا قاضی مأذون از قِبَلِ ولی فقیه از صدور حکم اعم از ماهوی و یا شکلی فراغت حاصل نمود، حق رجوع مجدد به آن و ابطال و یا اصلاح آن را ندارد، مگر در مواردی که نصوص و متون شرعی اجازه داده باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

قرآن کریم (ترجمه و تفسیر مختصر فارسی). سیدهاشم رسولی محلاتی. مشهد: انتشارات به نشر، 1392، چاپ دوم.
 
ابن بابویه، شیخ صدوق (1368). من لایحضره الفقیه. ترجمه و شرح علی اکبر غفاری. تهران: نشر صدوق، ج4.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1363). دائره المعارف علوم اسلامی (قضایی). تهران: انتشارات گنج دانش، چاپ دوم، ج1.
جوادی آملی، عبدالله (1386). تسنیم. قم: نشر اسراء، ج1.
حبیبی، محمداسحاق (1384). اعتبار امر قضاوت شده. معرفت، شماره 93.
دانش‌پژوه، مصطفی (1392). مقدمه علم حقوق. تهران: انتشارات سمت، چاپ دهم.
رشتی، میرزا حبیب‌الله (1401ق). کتاب القضاء. تحقیق السید احمد الحسینی. قم: انتشارات دارالقرآن الکریم، ج2.
قمی، علی ابن ابراهیم (1388). تفسیر قمی. ترجمه جابر رضوانی. قم: انتشارات نبی الزهراء، ج1.
کاتوزیان، امیرناصر (1344). اعتبار قضیة محکوم‌بها در امور مدنی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کریمی، حسین (1361). حدود الهی. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی، دانشگاه صنعتی شریف، ج1.
کلینی، محمد بن یعقوب (1389). اصول کافی. ترجمه و شرح فارسی محمدباقر کمره‌ای. تهران: انتشارات اسوه، چاپ نهم.
متین دفتری، احمد (1342). آیین دادرسی مدنی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، ج2.
محمدی ری شهری، محمد (1363). سیستم قضایی اسلامی. قم: انتشارات ماهنامه پاسدار اسلام.
مرتضوی لنگرودی، سید محمدحسن (1412ق). الدرر النضید فی الاجتهاد و الاحتیاط و التقلید. قم: انتشارات موسسه اسماعیلیان.
موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم (1408ق). فقه القضاء. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
موسوی خوئی، سید ابوالقاسم (1396). مبانی تکمله المنهاج. قم: المطبعه العلمیه، چاپ دوم، ج 2.