نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن وحدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.

3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

آیه هفتم سوره آل عمران موضوع تاویل آیات متشابه را مطرح کرده است. این آیه مورد توجه مفسران از فرق گوناگون اسلامی قرارگرفته و هرکدام از مفسران براساس مذهب فقهی و مکتب کلامی خودشان تفسیری از این آیه ارائه داده اند. این تفاوت و تناقض در تفاسیر مربوط به تعیین مصداق این آیه است. یکی از اشکالات این تفاسیر این است که مفسران به معنای خاص این واژه «تاویل » توجه نکرده اند و بیشتر به معنای عام آن پرداخته اند. هدف این مقاله بررسی تفسیر فقهی و بیان این معنا از واژه «تاویل » است تا اختلافات بین مفسران در بیان مصداق این آیه ازبین رفته و به یک تفسیر واحد برسند. این پژوهش تلاش دارد با عنایت به تفاسیر مختلف معانی تاویل با مراجعه به منابع تفسیری، فقهی و حقوقی، به روش توصیفی ـ تحلیلی و بهره بردن از تفسیر اجتهادی، دیدگاه های متفاوت عالمان را مورد بحث و بررسی قرار دهد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که معنای مورد توجه این واژه بیشتر برگرفته از مباحث علوم قرآنی، خصوصا موضوع محکم و متشابه است.این واژه علاوه بر معنای تعبیر و تاویل خواب و تاویل آیات متشابه و حتی محکم ،یک معنای خاص دارد.

کلیدواژه‌ها