فقه و مبانی حقوق
77. بررسی تطبیقی میزان مهریه در فقه فریقین

زینب علینژاد؛ نسرین کریمی

دوره 6، شماره 21 ، بهار 1394، ، صفحه 75-100

چکیده
  یکی از چیزهایی که جزء موانع ازدواج جوانان شمرده می شود قرار دادن مهریه ی سنگین می باشد، پس تحقیق وبررسی پیرامون آن اهمیت ویژه ای دارد، بنابراین بحث پیرامون مقدار مهریه و اینکه چه تأثیری در صحت عقد دارد لازم به نظر میرسد. در امامیه اجماع وجود دارد که میزان مهر المسمی از حیث حداقلی هیچ محدودیتی ندارد و تنها لازم است آنچه که مهر قرار داده ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
78. قتل عمد اضطراری از دیدگاه فقه و حقوق

اشرف عبدالمالکی؛ احمد مرادخانی

دوره 6، شماره 21 ، بهار 1394، ، صفحه 53-73

چکیده
  اضطرار به معنی ناچاری و درماندگی؛ آن چنان وضعی است که انسان برای حفظ جان یا مال یا حق خود یا دیگری ناچار از ارتکاب جرم شود. وضع اضطراری گریزگاهی است که انسان ناچار از اختیار میان دو امر می-گردد؛ یا اطاعات از قانون‌گذار و یا آسیب رساندن به مال غیر و تجاوز به حق دیگران و سرانجام ارتکاب جرم. اضطرار در قتل از منظر اکثر فقها مجوزی برای قتل ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
79. فریبکاری از دیدگاه اسلام

مریم بیدخام؛ سید محمد مهدی احمدی

دوره 6، شماره 21 ، بهار 1394، ، صفحه 27-51

چکیده
  موضوع این مقاله « فریبکاری از دیدگاه اسلام » می باشد که در فقه اسلامی ضمان ناشی از فریب در اصطلاح حقوقی ضمان غرور نامیده میشود . غرور در لغت به معنای خدعه ، فریب و نیرنگ است . و در اصطلاح عبارت است از اینکه از شخصی سخنی یا فعلی صادر گردد که باعث فریب دیگری شود به واسطه این فریب شخص دوم متحمل خسارت گردد ، فریبنده ضامن خسارتهای وارده ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
80. بررسی نقش مصلحت از نگاه فریقین

مجتبی محمدی؛ سید محمد شفیعی مازندرانی

دوره 5، شماره 20 ، زمستان 1393، ، صفحه 7-29

چکیده
  چکیده :هر امری بدون در نظر گرفتن مصالح و مفاسد آن کاری ابتر است. مصلحت از آن دسته واژگانی است که در عین ظاهری ساده و زودفهم، دارای پیچیدگی‏هایی است که گاهی بین اندیشمندان در مفهوم و مصادیق آن اختلاف نظر پدید می آید.واژه مصلحت در آن دسته از واژگانی قرار دارد که در عین ظاهری ساده و زودفهم، دارای پیچیدگی‏هایی است که گاهی بین اندیشمندان ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
81. جبران خسارت بدنی، از طریق نهاد دیه یا مقررات مسئولیت مدنی

قادر احمدی؛ احمد مرادخانی؛ علیرضا عسگری؛ محمدمهدی احمدی

دوره 5، شماره 20 ، زمستان 1393، ، صفحه 95-116

چکیده
  از اصول مسلم فقهی و حقوقی جبران تمام خسارتهای وارده به اشخاص است و از آن جمله خسارت بدنی وارده به اشخاص است که می بایست جبران شود ولی در خصوص نحوه جبران خسارت بدنی اختلاف نظر وجود دارد برخی از حقوقدانان نحوه جبران خسارت بدنی را صرفاً از طریق مقررات مسئولیت مدنی می دانند و در طرف مقابل نیز فقهای امامیه و برخی حقوقدانان نحوه جبران خسارت ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
82. نقد و بررسی مشروعیت و استحباب عزاداری امام حسین (ع) و آسیب شناسی شبهات آن

ملیحه امیرحسینی؛ نسرین کریمی

دوره 5، شماره 20 ، زمستان 1393، ، صفحه 31-35

چکیده
  عزاداری، مرثیه‌سرایی و سوگواری از دیرباز در میان ملت‌های مختلف جهان معمول بوده است و بخشی از ادبیات، فرهنگ، آداب و رسوم همه اقوام را به خود اختصاص می‌دهد. همواره این اعتقاد وجود داشته که عزادارى براى اهل بیت موجب احیاى یاد و نام آنها و در کنار آن فرهنگ و مکتب و هدف آنان است. به عبارت دیگر در شکل یک پیوند روحى راه آنان به جامعه الهام ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
83. احکام پس از طلاق از منظر فقه شافعی و حنفی

سید مهدی میرداداشی

دوره 5، شماره 20 ، زمستان 1393، ، صفحه 55-79

چکیده
  احکام پس از طلاق از موضوعات مبتلابه محاکم بوده ودر صورتی که متداعیین از اقلیت های مذهبی باشند قاضی بایستی براساس مذهب آنها اقدام به رسیدگی نماید ما در این مقاله،با رویکردی توصیفی به مطالعه احکام پس از طلاق از دیدگاه فقه شافعی و حنفی خواهیم پرداخت قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز این تفاوت را محترم شمرده و مطابق اصول 12 و 13 قانون ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
84. تاثیر تلف عین مرهونه بر حقوق مرتهن

ابراهیم دلشاد معارف؛ مریم نادری قمی

دوره 5، شماره 20 ، زمستان 1393، ، صفحه 117-138

چکیده
  چکیده:عقد رهن از عقود تبعی وتوثیقی است به این معنا که جهت توثیق و تضمین طلبِ طلبکار ، مالی از اموال بدهکار به عنوان رهینه ، متَعَلق حق مرتهن قرار می گیرد و طلبکار را در استیفای حق خویش از آن مال بر سایر طلبکاران مقدم می سازد . نظر به اینکه ممکن است مال مرهون تا قبل از سررسید تلف و یا اتلاف گردد این سوال مطرح می شود که تلف یا اتلاف مال مرهون ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
85. قضاوت در نهج البلاغه

بتول مغفوری فرسنگی؛ سید محمد مهدی احمدی

دوره 5، شماره 20 ، زمستان 1393، ، صفحه 81-94

چکیده
  در این مقاله سعی شده به برخی از الگوهای رفتاری آن یگانه بشریت باب علم نبی پدر بزرگوار امامان معصوم تنها مدافع پیامبر (ص) نابود کننده خط کفر و شرک اول حافظ و جامع قرآن ، قرآن مجسم حضرت علی (ع) پیرامون مسئله قضاوت و داوری آنچنان که از نهج البلاغه برداشت می شود پرداخته شود . مباحث ارزشمند نهج البلاغه که نورانی و نور نور است مطالبی که از نظر ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
88. نگرشی بر جایگاه ارش الجنایه در فقه و حقوق موضوعه

صدیقه فقیه حبیبی؛ زهرا شیرازی فردویی؛ سیدمحمدمهدی احمدی

دوره 5، شماره 19 ، پاییز 1393، ، صفحه 31-47

چکیده
  یکی از مهمترین قواعد حاکم بردیات قاعده(ارش)است.ارش الجنایه جبران خسارت وارده بر جسم انسان به سبب جنایت است که دیه آن در شرع تعیین نشده باشد. قاعده ارش از جمله قواعد فقهی و حقوقی است که در جامعه جزایی امروز دچار چالش می باشد ،از جمله مشکلات مطرح در این قاعده نبود تعریف جامع از قاعده ارش و تبیین ماهیت آن و همچنین فقدان شیوه مشترک برای تعیین ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
89. تأملی بر تنجس آب قلیل به صرف ملاقات با نجس(1)

مجتبی رحیمی؛ احمد مرادخانی

دوره 5، شماره 19 ، پاییز 1393، ، صفحه 75-106

چکیده
  یکی از نکات کلیدی در فهم روایات توجه به قرائنی است که در اطراف آن هستند و یکی از این قرائن مهم ارتکازاتی است که در مورد موضوع طرح شده در روایت وجود دارد. بدیهی است عدم توجه به قرائن، مخصوصا ارتکازات، باعث بدفهمی در تفسیر روایات شده و نتیجه غلطی به دست خواهد داد. از این رهگذر باید گفت در مورد چگونگی آلوده شدن آب قلیل و نحوه تطهیر آن در میان ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
90. موجبات طلاق از منظر فقه شافعی و حنفی

سید مهدی میرداداشی

دوره 5، شماره 19 ، پاییز 1393، ، صفحه 7-30

چکیده
  چکیده:مسئله طلاق یکی از مسائل مهم و مبتلابه جوامع مختلف از جمله جامعه اسلامی ما می‌باشد، به شکلی که از آن به عنوان «بیماری یا طاعون قرن» نام برده می‌شود. طلاق و پیامدهای زیانبار آن را می‌توان از زوایای مختلف اجتماعی، روانی، اقتصادی و حکومتی مورد بررسی قرار داد، اما آنچه که در این مجموعه می‌آید بررسی موجبات طلاق آن هم از دیدگاه ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
91. موارد وجوب خمس از دیدگاه فقه امامیه

علی طهماسبی پور؛ حمید کاویانی فر

دوره 5، شماره 19 ، پاییز 1393، ، صفحه 49-74

چکیده
  چکیده: خمس حق مالی است که خداوند متعال، بر بندگانش واجب کرده است. و از حقوق واجب مالی است که در صورت فراهم بودن سایر شرایط، پرداخت آن بر هر مکلفی واجب می‌باشد. اسلام برای تزکیه انسان، ایجاد مساوات و قوام و دوام نظام اقتصادی جامعه و ساختن مدینه فاضله، قوانینی وضع فرموده است. که نه تنها فاصله‌ی غنی و فقیر در جامعه کم شود بلکه افق زندگی ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
92. خیار غبن در آیینه فقه و قانون

فریده اصغری؛ سید حسن عابدیان

دوره 5، شماره 19 ، پاییز 1393، ، صفحه 107-125

چکیده
  یکی از مسائل مهم فقهی و حقوقی بحث حکم «خیار غبن» است و پژوهش حاضر در پی اثبات این خیار است. منظور از خیار غبن، ثبوت حق فسخ معامله برای کسی است که کالا را به بیشتر از قیمت واقعی آن خریده یا به کمتر از قیمت اصلی آن فروخته است. به عنوان پرسش اصلی این پژوهش می توان این سئوال را مطرح کرد که: دیدگاه فقهاء و حقوقدانان در خصوص ثبوت خیار غبن ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
93. بررسی لزوم معاطات بر مبنای حدیث خالد بن نجیح

هادی غلامرضاراوی؛ محمد ابراهیم نژاد کهنی

دوره 5، شماره 19 ، پاییز 1393، ، صفحه 127-144

چکیده
  یکی از ادله بر اثبات عدم لزوم معاطات روایت خالد بن حجاج می باشد که از روایاتی می باشد فقها درباره آن تفسیر های گوناگونی کرده اند. در این مقاله سعی شده آراء فقها و استنباط هایی که از این روایت شده بیان شود و نظر صحیح تر انتخاب شود و این روایت آیا می تواند دلیلی بر عدم لزوم معاطات باشد یا خیر؟ ما از طریق مطالعه کتاب ها و فیش برداری و مراجعه ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
94. بررسی فقهی محدوده کنترل زندگی شهروندان توسط دولت و سازمان های وابسته

هادی غلامرضاراوی؛ محمود یوسف وند

دوره 5، شماره 18 ، تابستان 1393، ، صفحه 117-138

چکیده
  خداوند در قرآن کریم انسان ها را از سوء ظن و تجسس در امور دیگران که می توان گفت تجاوز به حقوق دیگران می باشد نهی نموده است. در این مقاله سعی شده که با استفاده از قرآن و تمسک سیره به معصومین به این پرسش ها پاسخ دهیم.1- دیدگاه دولت نسبت به مردم چگونه باید باشد؟2- آیا این نهی از تجسس به صورت عموم و مطلق می باشد به عبارت دیگر آیا نهی شامل دولت ها ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
95. حوزه تصرفات مالی مریض مشرف به موت

حامد مفیدی فر؛ محمدرضا ضمیری

دوره 5، شماره 18 ، تابستان 1393، ، صفحه 97-115

چکیده
  آنچه در بحث تصرفات مریض مشرف‌به موت باید بدانیم این است که عمل منجز در مقابل عمل معلق (وصیت) قرار دارد. حکم در مورد وصیت بین همه فقها و حقوقدانان اختلافی نیست و همه قبول دارند که وصیت در بیش از ثلث جایز نیست مگر با اجازه ورثه؛ اما محل بحث و نزاع آنجاست که از شخص مریض عقدی یا ایقاعی صادر شود که تبرعی و مجانی باشد یا متضمن یک امر تبرعی باشد، ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
96. مبنای فقهی حقوقی قبض در عقد رهن

ابراهیم دلشاد معارف

دوره 5، شماره 18 ، تابستان 1393، ، صفحه 7-28

چکیده
  چکیده: اصل حاکمیت اراده که در ماده 10 قانون مدنی ایران به رسمیت شناخته شده و به عنوان اصلی بنیادین بر حقوق قراردادها حکومت دارد «رضایی بودن » و «غیر تشریفاتی بودن »عقود را اقتضا می کند. با توجه به این اصل، عقودی که در آنها قبض شرط صحت است(عقود عینی) استثناء و خلاف اصل هستند و ضروری است تا علت وضع این حکم استثنایی مورد بررسی قرار ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
97. بررسی اسقاط خیارات از منظر شیخ انصاری و تطبیق بر حقوق مدنی ایران وآراء وحدت رویه دادگاه

محمد مهدی احمدی؛ نجمه عزیزی ناصرآباد

دوره 5، شماره 18 ، تابستان 1393، ، صفحه 49-79

چکیده
  چکیدهحق خیار از جمله حقوق مالی است که از احکام مخصوص فقه امامیه و حقوق ایران است و با این تفصیل و گستردگی در حقوق سایر کشور‌ها موضوعیت نیافته است. این حق مانند سایر حقوق مالی ,می تواند قابل اسقاط است و مانند تمام اعمال حقوقی نیازمند اراده و اختیار است. متعاملین هم می توانند شرط کنند که از ابتدا برای آنها خیاری نباشد وهم می توانند پس از ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
98. بیع سلم در مذاهب اسلامی

محمد صادقی

دوره 5، شماره 18 ، تابستان 1393، ، صفحه 29-48

چکیده
  عقد سلم یکی از اقسام عقد بیع است که در آن ثمن نقدی پرداخت می شود و مبیع در آینده تهیه شده یا ساخته می شود ودر اختیار مشتری قرار می گیرد . نسبت به تعریف اصطلاحی سلم در مذاهب مختلف ، اختلاف نظر وجود دارد . برخی آن را بیع شئ موصوف در ذمه بالفظ سلم دانسته و برخی آن را خرید مال مدت‌دار به نقد می‌دانند. فقها اتفاق دارند براین که عقد سَلَم از نظر ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
99. تصویر سازی درآینه فقه

سید حسن عابدیاین کلخوران؛ مهری قاسمی

دوره 5، شماره 18 ، تابستان 1393، ، صفحه 81-96

چکیده
  موضع قرآن در قبال تصویر سازی، بر منع و تحریم نیست. به طوری که قدرت حضرت عیسی (ع) بر ساختن پرنده گلین و دمیدن جان در او را به عنوان معجزه ونشانه نبوت و ساختن تمثال برای حضرت سلیمان را به عنوان نعمتی بر بندگان صالح معرفی می کند. ولیکن در روایات معصومین علیهم السلام وبه پیروی از آنها در فتاوای فقهاء بطور پراکنده( مبسوط، مقنعه، نهایه،شرح ارشاد ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
100. احکام خاصه خیار عیب در عقد بیع از منظر فقه امامیه و انطباق آن با حقوق موضوعه ایران

بتول مغفوری فرسنگی؛ علیرضا عسکری

دوره 5، شماره 17 ، بهار 1393، ، صفحه 57-70

چکیده
  یکی از ویژگیهای عقد بیع داشتن خیار عیب است این بدان معنی است : هر عیبی که در مثمن یا مبیع وجود داشته باشد باعث ایجاد خیار می شود ( فسخ ارادی توسط خیار از موجبات قانونی انحلال عقد است که فقها آنرا ملک فسخ عقد نامیده اند . ) که در این صورت مشتری می تواند معامله را فسخ کرده یا ارش را دریافت کند . تشخیص این امر عده ای داوری عرف را ملاک دانسته و ...  بیشتر