فقه و مبانی حقوق
26. واکاوی فقهی و حقوقی خیار غبن در قراردادهای الکترونیکی

امیر احمدی؛ محمد رسول آهنگران

دوره 8، شماره 30 ، تابستان 1396، ، صفحه 7-20

چکیده
  نظر به اینکه فناوری اطلاعات در امر قراردادها تحولات چشمگیری ایجاد کرده و نیز ورود ایران به دنیای قراردادهای الکترونیکی و عدم تصریح قانون تجارت الکترونیک در خصوص بسیاری از مسائل قراردادهای الکترونیکی پژوهشی با هدف بررسی خیار غبن در قراردادهای الکترونیکی و تطبیق این موضوع با فقه امامیه و حقوق ایران و همچنین بررسی خلاءهای موجود در ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
27. صور بیع فضولی از دیدگاه شیخ انصاری

اکبر ذاکریان؛ شکراله نیکوند

دوره 8، شماره 30 ، تابستان 1396، ، صفحه 21-33

چکیده
  فقهای متقدم در بحث معاملات فضولی صرفاً به حکم آن پرداخته و بنا بر مبانی خود، حکم صحت یا بطلان (در صورت عدم تنفیذ) را بر آن بار نموده‏اند. شیخ انصاری علاوه بر پرداختن به حکم معاملات فضولی، برای اولین بار، اینگونه معاملات را از حیث موضوع بررسی نموده و در یک تقسیم‏بندی، صورتهای بیع فضولی را در سه محور بررسی نموده است که به تبع او، متاخرین ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
28. ادله عقلی و نقلی تعیین ملاک مسافت شرعی در فقه امامیه

مهدی مهدوی امین

دوره 8، شماره 30 ، تابستان 1396، ، صفحه 35-53

چکیده
  حدّ تقصیر در «نماز مسافر»، از احکامی است که معلَّل به دوشاخص شده است؛ به طوری‌که برخی روایات « مَسِیرَةُ یَوْم ٍ» و برخی دیگر «ثمانیةُ فراسخ» یا «بَریدان» را ملاک «قصر صلاة» عنوان می کنند. حال مسأله این است که کدام ملاک به عنوان ملاک اصلی و کدامیک صرفا برای تبیین و تطبیق شاخص اصلی بیان گردیده است؟ در این ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
29. اجرت المثل ایام زندگی مشترک با تاکید بر رویه قضایی

هاجر شیخی بیرگانی؛ سید مهدی میرداداشی

دوره 8، شماره 30 ، تابستان 1396، ، صفحه 55-76

چکیده
  چکیده حکومت اخلاق در خانواده اصلی بنیادین است و محوری ترین موضوع نهاد خانواده را تشکیل می دهد. خدمت همسر یا مادر، در منزل با انگیزه مهربانی و فداکاری همراه است و صحبت از حق الزحمه درباره این تکالیف اخلاقی نارواست. ولی اگر بخواهیم از جنبه حقوقی به بحث بپردازیم با سؤالاتی مواجه خواهیم شد که این تحقیق درصدد پاسخ به آن است. اجرت المثل یکی ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
30. رابطه کرامت انسانی و تاثیر آن در شکل گیری حقوق مصرف کننده در فقه امامیه و قوانین و مقررات تعزیرات حکومتی

ارسلان میری؛ جلال ایران منش؛ ابراهیم تقی زاده؛ جلال سلطان احمدی

دوره 8، شماره 30 ، تابستان 1396، ، صفحه 77-97

چکیده
  دین اسلام، دینی همه جانبه است که برای فلسفه ی وجودی انسان، اصولی را در نظر گرفته است که بر طبق آنها، انسان راه تکامل و تعالی را طی می کند.در این خصوص مبحث مهمی چون مصرف و مصرف گرایی وجود دارد که رعایت اصول اسلامی صحیح آن منجر به حفظ کرامت انسانی می گردد. فلذا در این راستا لازم است قوانین و مقرراتی برای شیوه ی صحیح مصرف و مصرف گرایی تدوین ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
31. تاثیر حضور روان شناس ِ مدارس در پیشگیری رشد مدار از بزهکاری اطفال(با تأکید بر آموزه های اسلامی)

شهرداد دارابی؛ مهدیه پاکروان نمین

دوره 8، شماره 29 ، بهار 1396، ، صفحه 105-131

چکیده
  امروزه بزهکاری اطفال و پایین آمدن سن بزهکاری یکی از معضلات اساسیِ جوامع بشری است که با رشد فزاینده ای رو به رو می باشد . این مهم در حالی است که جمعیت بسیاری از کودکان و نوجوانان همه روزه با عنوان دانش آموز در مدارس حاضر شده و پس از خانواده ، مدارس مهم ترین و اصلی ترین مکان های حضور دانش آموزان هستند که از تاثیرگذارترین اماکن بر سیر تکوین ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
32. بررسی تطبیقی احکام خانواده در فقه و حقوق امامیه

زهرا معماریان؛ احمد مرادخانی

دوره 8، شماره 29 ، بهار 1396، ، صفحه 35-60

چکیده
  خانواده، نهادی است که بر پایه ازدواج مرد و زن، شکل می گیرد و با تولید مثل، توسعه می یابد. اختلاف جنس از شرایط اساسی نکاح است. مرد در ضمن عقد نکاح متعهد می گردد مهریه را به زن تملیک و یا پرداخت آن را به او متعهد گردد. هرچیزی که شایستگی دارد ثمن یا اجرت اجاره قرار گیرد می تواند مهر نیز واقع شود. اگر چه پس از مباشرت، مالکیّت زوجه بر تمام مهر ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
33. خسارت تاخیر تادیه ی دین ناشی از مسئولیت مدنی

علی عزیزی؛ ابراهیم دلشاد معارف؛ سید مهدی میرداداشی

دوره 8، شماره 29 ، بهار 1396، ، صفحه 7-33

چکیده
  در این مقاله پی به این موضوع بردیم ، دیونی که از مسئولیت مدنی ناشی می شوند نیز مشمول ماده ی 522 ق.آ.د.م هستند و در نتیجه خسارت تاخیر تادیه شامل این دیون نیز می شود . در این میان با دو سوال اساسی مواجه بودیم و در صدد آن بر آمدیم که پاسخ هایی اقناع کننده به این عناوین داده باشیم ؛ برخی معتقدند که خسارت تاخیر تادیه به دیون ناشی از مسئولیت مدنی ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
34. فقه جواهری در نگاه امام خمینی(ره)

مجتبی رحیمی

دوره 8، شماره 29 ، بهار 1396، ، صفحه 133-154

چکیده
  تحول در حوزه های علمیه، عرصه های مختلفی دارد. تحول در شیوه و متد اجتهاد، تحول در شیوه مدیریت حوزه، تحول در شیوه آموزش و ... بی شک مهم ترین عرصه در این زمینه، تحول یا عدم تحول در شیوه اجتهاد است. نظر امام خمینی (ره) در مورد متد و شیوه اجتهاد لزوم حفظ اجتهاد سنتی و جواهری است. از این رو برخی از کسانی که مخالف تحول در شیوه اجتهاد هستند، سخنان ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
35. حکم عزاداری بر میت از دیدگاه عامه

سدمحمد هادی حجازی شهرضائی؛ زهرا باقری؛ فاطمه میری

دوره 8، شماره 29 ، بهار 1396، ، صفحه 61-85

چکیده
  أکثریت أهل سنت نیز همچون شیعه در مورد حکم عزاداری بر میت به صورت کل بحث نکرده اند بلکه صرفاً به ذکر مصادیق و بررسی حکم مصادیق بسنده کرده اند. حال سوال این خواهد بود که عزاداری بر میت از دیدگاه عامه چه حکمی دارد؟ در این باره در مورد حکم عزاداری از دیدگاه أهل سنت هم سه مصداق مورد بررسی قرار می‌گیرد: (1-گریه 2-ندبه 3-پاره کردن لباس..) و یکی از ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
36. بررسی قاعده الضرورات تقدّر بقدرها

حسین جاور؛ مرضیه گنجعلی دارانی؛ محمد علی افشاری

دوره 7، شماره 28 ، زمستان 1395، ، صفحه 53-77

چکیده
  قاعده ی «الضرورات تتقدر بقدرها» از جمله قواعد عقلی و اصطیادی است که شاید به زعم وضوح آن، کمتر مورد بحث قرار گرفته است؛ در عین حال لازم است مجرای قاعده و قلمرو آن با دقت بیشتری بررسی شود. به حکم بدیهى عقل، هرگاه به سبب اضطرار، در مخالفت برخى از احکام الزامى خود، بر مکلف رخصتی داده شود، این ترخیص تا وقتى است که ضرورت باقى باشد و با ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
37. استیذان در قصاص

وحید نکونام

دوره 7، شماره 28 ، زمستان 1395، ، صفحه 109-123

چکیده
  چکیده قصاص یکی از مجازات هایی است که از منظر فقه جزایی اسلام نیز مورد توجه قرار گرفته و به مقتضای آیه 33 سوره اسری(و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطنا) مخاطب آن ولی دم بوده و در زمره جرایم حق الناسی قرار می گیرد؛ این در حالی است که متولی برقراری نظم،تامین امنیت عمومی،احقاق حق و اجرای عدالت حکومت می باشد.با توجه به این دو نکته سوال اساسی ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
38. بررسی فقهی نسب و آثار حقوقی آن در شبیه سازی انسانی

مصطفی عامری سیاهویی؛ علیرضا عسگری؛ سیدمحمد مهدی احمدی؛ احمد مراد خانی

دوره 7، شماره 28 ، زمستان 1395، ، صفحه 145-166

چکیده
  شبیه سازی یا کلونینگ، از روشهای نوپیدای عالم پزشکی در درمان ناباروری است که برخلاف تولید مثل طبیعی، تولید موجود زنده بدون انجام عمل لقاح و حاصل ترکیب یک سلول جسمی و یک سلول جنسی می باشد. حق انتساب طفل به پدر و مادر خود، یکی از اساسی ترین حقوق انسانی به شمار می رود. مقاله حاضر در پی پاسخ گویی به سؤالات و چالش های موجود در بررسی فقهی وضعیت ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
39. مبانی فقهی مسئولیت ناشی از فوت فرصت

اکبر ذاکریان؛ سید محمد مرتضوی لنگرودی؛ مهدی ملکوتی خواه

دوره 7، شماره 28 ، زمستان 1395، ، صفحه 125-144

چکیده
  چکیده: تفویت فرصت را می‌توان عبارتی ناآشنا برای حقوق داخلی نامید، عبارتی که چند سالی است قدری راجع به آن صحبت و پژوهش شده است، لکن با اقبال چندانی در تدوین قوانین همراه نبوده است. چه تفویت فرصت را ایجاد مانع در راستای برخورداری فرد از یک موقعیت خاص، بدانیم چه آن‌را مانعی جهت اجتناب از ورود ضرر به اشخاص، ماهیت آن‌چه سوخت شده یک چیز ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
40. بررسی منتقدانه امکان رؤیت پروردگار با محوریت دیدگاههای فقهی و فلسفی بهاءولد

محمد رسول آهنگران؛ میرجلال الدین کزازی؛ نیره السادات علوی

دوره 7، شماره 28 ، زمستان 1395، ، صفحه 29-52

چکیده
  مسئله رؤیت از جمله مسائل پردامنه و جنجالی ست که در حوزه کلام و فلسفه اسلامی شکل گرفت. پایه گذار این اندیشه ابوالحسن اشعری است و باقی فرق اسلامی همچون معتزله ، امامیه ، حابطیه ، اسماعیلیه و...هر یک دیدگاهی نسبت به امکان یا عدم امکان رؤیت پروردگار در این جهان آن هم با چشم سر ، اتخاذ نموده اند . این مسئله همچون سایر مسائل مهمی که جنبه اجتماعی ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
41. واکاوی انواع حق در مذاهب اسلامی

امیر احمدی

دوره 7، شماره 28 ، زمستان 1395، ، صفحه 79-107

چکیده
  حق از موضوعات مهم زندگی انسان در امور معیشتی یا معاملاتی می باشد. امّا در هر یک از این گستره‌ها از زاویه خاصّی به آن نگریسته می شود، محورِ اصلی پژوهش حاضر، حق به معنای سلطه، امتیاز و توانایی است؛ و بررسی ماهیت و اقسام حق یکی از مباحث مهم حوزه شناخت "حق" شمرده می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی ملاک تقسیم بندی انواع حق و شناخت ماهیت و منشاء ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
42. بررسی فقهی تأثیر متقابل اقاله و حق شفعه بر یکدیگر

اکبر ذاکریان؛ سید عبدالمطلب احمدزاده بزار

دوره 7، شماره 27 ، پاییز 1395، ، صفحه 71-91

چکیده
  شفعه عملی حقوقی است که شارع آن را بنا بر مصالحی برای احد شرکاء مال مشاع، تحت شرایطی به تبع عقد بیعی که فی مابین احد شرکا و ثالث منعقد می‌گردد به رسمیت شناخته است. از آنجایی که ممکن است این عقد تحت تاثیر رضایت طرفین مورد اقاله قرار گیرد و این رهگذر مبیع به ملکیت بایع و ثمن به ملکیت مشتری باز گردد، دو حالت به وجود خواهد آمد، حالت اول جایی ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
43. واکاوی فلسفه قصاص با تکیه بر تفسیر المیزان

سعید عباس زاده مهنه؛ حسین نمازی فر

دوره 7، شماره 27 ، پاییز 1395، ، صفحه 7-26

چکیده
  حکم قصاص از جمله احکام اساسی دین اسلام است که اجرای آن در جامعه مورد اهتمام و تأکید شارع مقدس قرار گرفته است. لکن امروزه این سؤال مطرح است که آیا این حکم همچنان که دشمان اسلام اذعان می‌کنند حکمی ضد حقوق بشری است یا خیر؟ ازاین‌رو باتوجه به اهمیت موضوع، نگارنده در پاسخ به این سؤال ضمن تبیین فلسفه و حکمت حکم قصاص از دیدگاه علامه طباطبائی، ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
44. جایگاه فقه در حقوق و اخلاق حرفه ای سردفتر

محمدرضا شرافت پیما؛ محمد ربیعی نیا

دوره 7، شماره 27 ، پاییز 1395، ، صفحه 109-126

چکیده
  حقوق و اخلاق حرفه‌ای به عنوان پدیده‌ای نوظهور دنیای امروز، پژوهشی بین رشته‌ای است، که می‌توان جایگاهش را در فقه و منابع معتبر فقه اسلامی یافت. از این رو این سوال را به ذهن متبادر می‌کند که آیا تصور برقراری رابطه‌ای منطقی میان حقوق و اخلاق حرفه‌ای سردفتر با مباحث فقهی، صحیح است یا خیر؟ آیا اساساً فقه را باید متکفّل این حوزه قلمداد ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
45. بررسی فروش موقوفات در صورت خرابی با تکیه به دیدگاه شیخ انصاری

عبدالامیر ریشه؛ هادی غلامرضاراوی

دوره 7، شماره 27 ، پاییز 1395، ، صفحه 27-45

چکیده
  وقف یک نوع صدقه جاریه می باشد که کمک به حل مشکلات جامعه می باشد؛ اما مشکلی که ممکن است متولیان موقوفه با آن مواجه گردند این است که در بعضی مواقع عین موقوفه به مرور زمان مضمحل و نابود می گردد و موقوف علیهم هیچ نفعی از موقوفه نمی توانند ببرند. در این صورت براساس فقه شیعه چه باید کرد؟ شیخ انصاری می فرمایند اگر همه موقوفه از منفعت ساقط گردد ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
46. مصادیق و مبانی حلول دین در فقه

جواد باریکلو؛ ابراهیم دلشاد معارف؛ سید مهدی میرداداشی

دوره 7، شماره 27 ، پاییز 1395، ، صفحه 93-108

چکیده
  چکیده: دین در فقه شامل هر مال کلی ثابت در ذمه است دین به اعتبار مدت زمان پرداخت به دو نوع تقسیم می شود؛ یکی بدون مدت زمان پرداخت که اصطلاحاً به آن دین حال گفته می شود و دیگری دارای مدت زمان پرداخت که اصطلاحاً به آن دین مؤجل گفته می شود. گفتنی است دین مؤجل ممکن است به صورت ارادی و قراردادی که ناشی از اراده و توافق طرفین است و یا با منقضی شدن ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
47. ضمان خسارات وارده بر عِرض و جان از منظر فقه امامیه و حقوق موضوعه

حمید کاویانی فرد؛ نسرین کریمی؛ معصومه توده خرمن

دوره 7، شماره 26 ، تابستان 1395، ، صفحه 121-135

چکیده
  موضوع ضمان خسارات وارد برعرض و جان انسانها از جمله مباحث پرچالشی است که در قوانین حقوقی و فقه امامیه به لزوم آن تصریح گردیده است، ولی چگونگی جبران و نحوه ارزیابی آن تعیین نشده است. در فقه امامیه و حقوق موضوعه، راهکارهایی برای جبران خسارت معنوی در نظر گرفته شده است، اما معیار شخصی در باب شیوه های جبران خسارت معنوی ارائه نشده است. در فقه ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
48. طلوعِ فجرِلیالیِ مُقمَره در فقه عبادی امام خمینی

علی شیرخانی

دوره 7، شماره 26 ، تابستان 1395، ، صفحه 31-52

چکیده
  چکیده آنچه این مقاله عهده دار تبیین آن است، تعیین طلوع فجر، در شبهای مهتابی می باشد،چرا که سپیده صادق و نور گسترده و افقی، در شبهای مهتابی، به دلیل حضور ماه و روشنایی موجود در افق، تا دقایقی خودنمایی ندارد، به گونه ای که اگر ماه در افق نبود، این نور گسترده چون خط نازک دیده می شد.به دلیل حضور ماه و روشنایی افق، نور گسترده فجر با تأخیر ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
49. بازخوانی مفهوم صدق و کذب با تعمیق در مرجعیت عرف

ابوالقاسم علیدوست؛ محمد جعفری

دوره 7، شماره 26 ، تابستان 1395، ، صفحه 75-94

چکیده
  صدق و کذب از مفاهیم عرفی است که در میان اهل لغت و فقها در مورد معیار صحیح آن بحث های فراوانی شده و در برخی موارد اختلاف نظر به چشم می خورد؛ از این رو در بسیاری از مسایل پیرامونی و مصادیق مشکوک، این نقاط اختلاف تسری پیدا کرده و آثار خود را در مفهوم شناسی و حکم شناسی عناوین مربوط به صدق و کذب نمایان می سازد. در این نوشته به بررسی این معیار ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
50. واکاوی ادله فریقین در جواز غیبت متجاهر به فسق

بدرالزمان محمدزاده لاجوردی؛ احمد مرادخانی

دوره 7، شماره 26 ، تابستان 1395، ، صفحه 53-73

چکیده
  چکیده یکی از آسیب های مهم اجتماعی جریان و شیوع غیبت یا اظهار نقص دیگران و از سکه انداختن افراد با انگیزه های مختلف است. که می تواند انگیزه فردی و یا جمعی و یا سیاسی داشته باشد. ولی بر اساس مصالح عقلایی در مواردی این امر استثناء شده است که از جمله آنها غیبت شخص متجاهر به فسق است از این رو شناخت صحیح معنای فقهی غیبت و متجاهر به فسق به عنوان ...  بیشتر