1. روش‌شناسی شناخت در حکمت متعالیه

محمدحسین ایراندوست؛ اسحاق ابان

دوره 10، شماره 39 ، پاییز 1398، ، صفحه 1-15

چکیده
    شناخت و معرفت از مقوله‌هایی است که همه حکما و فلاسفه در مورد آن به بحث و تحقیق می‌پردازند، آنچه مهم و هدف اصلی است بررسی روش‌های رسیدن به شناخت و منابع آن است که تحت عنوان روش‌شناسی شناخت یاد می‌شود. در روش‌شناسی شناخت باید به منابع اصلی فیلسوف در رسیدن به شناخت توجه کرد. ملاصدرا روش و متد کاملا جدید و تازه‌ای دارد و هیچ یک از ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
2. بررسی تطبیقی مبانی معرفت شناسی فلاسفه اگزیستانسیالیسم خدا باور وعلامه طباطبایی

غزاله دولتی؛ محمود نمازی؛ هادی واسعی؛ محمدحسین ایراندوست

دوره 9، شماره 33 ، بهار 1397، ، صفحه 59-78

چکیده
  اگزیستانسیالیسم یک از جریانهای مهم معاصر در فلسفه غرب است و معمولاً با دو طیف خدامحور و الحادی شناخته می‌شود و مهمترین موضوع مورد بحث آن هستی انسان و تأکید بر اختیار اوست. از سوی دیگر در حوزه فلسفه اسلامی علامه طباطبایی در دوران معاصر، نقش بسیار مهمی در توضیح و تکمیل فلسفه اسلامی، مخصوصاً فلسفه صدرایی داشته‌اند. از آنجا که مبانی معرفت‌‌شناسی ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
3. تبیین وجوب و امتناع سابق و لاحق بر موجودات از منظر آیت الله جوادی آملی

محمدحسین ایراندوست؛ آذر سپهوند

دوره 8، شماره 31 ، پاییز 1396، ، صفحه 47-65

چکیده
  مبحث وجوب و امتناع سابق و لاحق بر موجودات، یکی از مباحث مهم و پر چالشی است که از دیرباز موضعگیری ها و دیدگاههای مختلفی میان اندیشمندان اسلامی ایجاد کرده است. مشهور متکلمان معتقدند علت هیچ گاه توان ضرورت بخشیدن به معلولش را ندارد. در مقابل، مشهور فلاسفه‌ی اسلامی معتقدند اصل ضرورت، اصل بدیهی است و بر این اساس، وجود معلول در فرض وجود ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
4. تبیین قاعده فلسفی «کل ما بالعرض ینتهی الی مابالذات» از منظر قرآن

محمدحسین ایراندوست

دوره 8، شماره 29 ، بهار 1396، ، صفحه 87-104

چکیده
  مدلول این قاعده فلسفی چنین است که هر موجود بالعرض ضرورتا به یک موجود بالذات منتهی می گردد. حکمای اسلامی با استفاده از این قاعده فلسفی مسائل مختلفی را اثبات کرده اند. چنانکه فارابی در باب اثبات «وجوب» برای صفات ذاتی خداوند، و ملاصدرای شیرازی هم در اکثر مباحث فلسفی بویژه اثبات حرکت جوهری و اثبات صانع، از این قاعده استفاده کرده است. ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
5. رابطه لفط و معنی در حکمت متعالیه و مقایسه آن با نظرات امام خمینی(ره)

ابوذر کاظمیان سورکی؛ محمدحسین ایراندوست

دوره 7، شماره 26 ، تابستان 1395، ، صفحه 7-30

چکیده
  در فضای اسلامی یکی از مهمترین منابع معتبر قرآن و سنت معصومین(علیهم السلام) است، یکی از مشکلات قابل توجه در حکمت اسلامی، ترجمه متون دینی است، در میان حکمای اسلامی روش‌های مختلفی در ترجمه متون دینی بکار رفته است، که یکی از روش‌های متداول میان حکما «قاعده‌ی وضع الفاظ برای ارواح معانی» است که می‌توان مبدع این روش را غزالی دانست ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
6. بررسی ومقایسه ماهیت علیت از دیدگاه ملاصدرا وهیوم

زینب درویشی؛ محمدحسین ایراندوست

دوره 7، شماره 25 ، بهار 1395، ، صفحه 51-69

چکیده
  اصل علیت که بر اساس آن هر پدیدهای نیاز به علتی دارد، یکی از مسایلی است کمتر فیلسوفی است که پیرامون آن به بحث وبررسی نپرداخته باشد.این مقاله با روش تحلیلی،اسنادی ونقادی وبا هدف بررسی ومقایسه ماهیت علیت از دیدگاه ملاصدرا وهیوم نگاشته شده است.به نظر می رسد،ریشه انکار علیت درمنظرهیوم با مبانی معرفت شناختی او در نگرش به واقعیت‌های خارجی ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
7. بازنُمودِ آراء امپدوکلس در گفتار ملاصدرا

محمدحسین ایراندوست

دوره 6، شماره 24 ، زمستان 1394، ، صفحه 33-51

چکیده
  «امپدوکلس» (430 -492 قبل از میلاد) شهروند فرهیخته اکراگاس درسیسیل بود. در فلسفه امپدوکلس اشیاء عالم کل هائى هستند که موجود و فاسد مى شوند ولى درعین حال این از اجزا فنا ناپذیر ترکیب شده اند. فیلسوفان اسلامی از امپدوکلس در مباحث مختلف فلسفی یاد کرده اند. دراین میان ملاصدرا در آثار و تالیفات خود به صورت ویژه ای او را معرفی نموده و آراء ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
8. نحوه پیدایش عالم در فلسفه یونان و فلسفه اسلامی

محمدحسین ایراندوست

دوره 6، شماره 23 ، پاییز 1394، ، صفحه 83-102

چکیده
  سابقه بحث «نحوه پیدایش عالم» به یونان باستان برمی گردد. این بحث بعدها تحت عنوان «حدوث و قِدَم»به عنوان یکی از مباحث و مسائل فلسفه و کلام اسلامى مطرح شد. فلاسفه ، عمدتا طرفدار نظریه قدم زمانی عالم بودند. اما در قرون متاخر با پیدایش حکمت متعالیه، نظریه ارسطویی «قدم عالم» نفی شد و با استفاده از تئوری حرکت جوهری قالب جدیدی ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
9. جایگاه بحث « بساطت وجود» در آثار ملاصدرا

محمدحسین ایراندوست

دوره 4، شماره 16 ، زمستان 1392، ، صفحه 115-131

چکیده
  در امورعامه از مسائلی بحث می شود که به قسم خاصی از موجودات اختصاص ندارد. یکی ازاین مباحث «بساطت وجود» است. ملاصدرا این بحث را در «منهج اول» کتاب اسفار مطرح نموده که ویژه مباحث امورعامه است. فیلسوفان مشاء حقیقت وجود را صرفا انتزاعی و ذهنی می دانند که عقل در تحلیل خود از اشیای جهان هستی به آن می رسد. اما ملاصدرا در آثار خود برای ...  بیشتر

10. تعدد زوجات از منظر فریقین

نیره محمدعلی ابراهیم؛ سید محمد مهدی احمدی؛ محمدحسین ایراندوست

دوره 4، شماره 14 ، تابستان 1392، ، صفحه 59-90

چکیده
  مسئله تعدد زوجات از جمله احکام امضایی است که در نظام حقوقی اسلام مورد شناسایی قرارگرفته است. این حکم برای حمایت از زنانمحروم از زوج، پیش بینی شده است. اعمال محدودیت کمی در تعدد زوجات و دیگر شرایط، از رویکردی واقع بینانه و مصللحت گرایانلهدر جعل آن حکایت دارد. از همین رو، از دیرباز فقهای امامیه و اهل سنت با استناد به آیات، روایات و اجماع ...  بیشتر

فقه و مبانی حقوق
11. بررسی وضعیت انسان در حال کما در فقه وحقوق موضوعه

محسن شکیب رخ؛ سید محمد مهدی احمدی؛ محمد حسین ایراندوست

دوره 4، شماره 13 ، بهار 1392، ، صفحه 115-133

چکیده
  چکیدهمساله کما بیشتر از جنبه پزشکی بررسی شده است، جنبه های فقهی و حقوقی ان به طور جدی مورد بحث و بررسی اندیشمندان واقع نشده است در مورد ابهاماتی از جمله این که کما چیست و چه آثاری دارد هنوز وجود دارد. این مقاله سعی در روشن کردن ماهیت کما و اثار ان بر اطرافیان و اموال شخصی که در حالت کما وجود دارد می پردازد.این مقاله به این نتیجه رسیده ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
12. تقسیمات مثلثی و مربعی و مخمسی حملیه در آثار منطق نگاران مسلمان

محمدحسین ایراندوست

دوره 3، شماره 12 ، زمستان 1391، ، صفحه 45-64

چکیده
  «قضیه حملیه» به لحاظ موضوع خود دارای تقسیماتی است.یکی از آنها تقسیم قضیه حملیه به اعتبار موضوع است. خروجی این تقسیم بندی، در متون مختلف منطقی، سه یا چهار یا پنج قسم است که به تقسیمات مثلثی و مربعی و مخمسی حملیه تعبیر شده است. ارسطوئیان تا قرن هفتم با افزودن قضیه شخصیه بر طبقه بندی که از ارسطو به جای مانده، تقسیم مثلثی را ارائه کرده ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
13. پیشگامان مکتب جمال در عرفان و فلسفه اسلامی

محمدحسین ایراندوست؛ ملیحه آدینه فرد

دوره 3، شماره 11 ، پاییز 1391، ، صفحه 57-95

چکیده
  هر انسانی ، راهی را برای رسیدن به خدا برمی‏گزیند، یکی راه دین، یکی راه اخلاق، یکی از راه عبادت، یکی از راه تعقل؛ اما به شهادت دل، کوتاهترین راه برای رسیدن به خدا، راه عشق است. و این راه مکتب جمال است. مکتب جمال، از قرن سوم هجری به طور رسمی در عرفان اسلامی ظهور یافته و شخصیت‏های بزرگی نیز بدان معتقد و پایبند بوده‏اند این مکتب، عالم ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
14. پاسخ به شبهه گرایش پیامبر (ص) به موسیقی وغِناء در کتب اهل سنت

محمدحسین ایراندوست

دوره 3، شماره 10 ، تابستان 1391، ، صفحه 29-51

چکیده
  شخصیت بزرگ و معنوی پیامبر اکرم (ص)، آئینه ی تمام نمای جمال وجلال خداوند بزرگ است. پروردگار بزرگ، در قرآن مجید، به تعریف وتحسین وی پرداخته و او را مایه ی رحمت برای همه جهانیان، ودارای خلق عظیم، معرفی کرده است. با این همه عظمت، متأسفانه در برخی کتب معتبر اهل سنت، سیمای معنوی پیامبر مخدوش معرفی شده و شخصیت آن حضرت از حد یک انسان عادی هم پایین ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
15. عقل از منظر چهارده معصوم علیهم السلام

محمدحسین ایراندوست؛ مریم موسوی

دوره 3، شماره 9 ، بهار 1391، ، صفحه 59-82

چکیده
  اصطلاح «عقل» یکی از اصطلاحاتی است که در هر علم و بنا بر دیدگاههای مختلف، تعریفی خاص به خود پیدا کرده و تفاوت هایی که در معانی این اصطلاح وجود داشته همواره باعث سوء تفاهم هایی شده است. یکی از این دیدگاه ها، دیدگاه ائمه معصوم(ع) راجع به عقل و جایگاه آن است که در واقع کامل ترین و جامع ترین دیدگاه هاست. روش این مقاله توصیفی – تحلیلی ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
16. تبیین ابعاد وجودی و هستی‎شناختی فهم از منظر مارتین هایدگر

محمدحسین ایراندوست

دوره 2، شماره 8 ، زمستان 1390، ، صفحه 77-94

چکیده
  مارتین هایدگر (Martin Heidegger) متولد 26 سپتامبر 1889، نخستین کسی بود که پرچم «هرمنوتیک فلسفی» را در اوایل قرن بیستم در قلمرو هرمنوتیک به اهتزاز درآورد. وی تغییری مهم در مسیر دانش هرمنوتیک به وجود آورده و هرمنوتیک را از حوزه معرفت شناسی به قلمرو هستی‏شناسی ارتقاء داد. هرمنوتیک، دانشی است که به «فرایند فهم» می‌پردازد و چگونگی فهم ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
17. بررسی تشکیک وجود سینایی در متن المباحثات

محمدحسین ایراندوست

دوره 2، شماره 7 ، پاییز 1390، ، صفحه 39-55

چکیده
  مقاله ی حاضر در صدد است تا مبانی و ارکان تشکیک وجود را با قرائت ابن سینا توضیح دهد. نظریه تشکیک وجود در کتاب المباحثات مورد تصریح واقع شده اما در سایر کتب ابن سینا از چنین صراحتی برخوردار نیست. کتاب مذکور شامل هفت مباحثه از شیخ الرئیس با شاگردانش است و سبب تالیف آن پرسش و پاسخ هایی بوده که بین او و برخی شاگردان صورت گرفته است. مبنای او ...  بیشتر

18. شناسایی شرایط موثر بر گسترش فلسفه و حکمت در عصر صفوی

محمدحسین ایراندوست؛ معصومه حسن دوست

دوره 2، شماره 6 ، تابستان 1390، ، صفحه 7-30

چکیده
  چکیده :این مقاله در صدد است تا به این پرسش اصلی پاسخ دهد که چه شرایطی در دوره صفویه موجب گسترش فلسفه و عطف توجه به مواد درسی مانند منطق و فلسفه در مدارس و نیز نگارش رساله های مهم فلسفی در این دوره شده است؟ عصر صفوی از دورانهای مهم تاریخ ایران است که مذهب تشیّع دوازده امامی به عنوان مذهب رسمی در کشور استقرار یافت. حکمت و فلسفه اسلامی نیز ...  بیشتر